Warscapes

Er is een gezegde 'Frankrijk is mooi maar het is jammer dat er Fransen wonen'. De Duitsers hebben zich herhaaldelijk in die stelling kunnen vinden.

Kwamen ze in 1871 al op bezoek, in 1916 volgde na hun hernieuwde visite bij Verdun de grootste slag van de wereldgeschiedenis, waar onderling vuur 400.000 soldaten aan weerszijden verpulverde. Nog steeds ligt het landschap bezaaid met 20 miljoen onontplofte granaten, die maken dat niemand het bos durft te betreden. Het bos bij Verdun is nu grotendeels militair afgesloten terrein omdat het explosiegevaar ieder jaar toeneemt. Ondergetekende ging toch één keer in die jungle kijken, en ontdekte de meest bijzondere flora tussen de kraters en loopgraven. De explosies zijn 90 jaar later nog in het landschap te lezen aan kraters en bulten waarin paddenpoelen verschenen.

In Fort Douaumont, dat eerst door de Duitsers en later door de Fransen werd veroverd daal je af in de krochten van de menselijke natuur. In het ossuarium van Douaumont tonen Fransen hun morbide gewoonte om dode soldaten aan het publiek ten toon te stellen. De plaats, waar nu de resten van 300.000 gesneuvelden liggen heet dan ook een Necropolis. Een dodenstad. Het zal een katholieke gewoonte zijn, ook in Rome tref je dit soort schedeltentoonstellingen met bijschrift 'memento mori'.